นาฬิกากับสนามแม่เหล็ก

นาฬิกากับสนามแม่เหล็ก

                                    

         สนามแม่เล็กโลก มีค่า 0.32 Gauss ที่บริเวณ Equator และประมาณ 0.62 ที่ขั้วโลก แท่งแม่เหล็กที่เราเคยใช้ในห้องทดลองสมัยเรียนหนังสือ มีค่าประมาณ 60 Gauss ตามมาตรฐาน German, DIN 8309 (Deutsche Industrie Norm) เทียบเท่ากับ ISO 764 Horology -- Magnetic resistant watches. นาฬิกาที่มีคุณสมบัติ Anti-magnetic จะต้องสามารถเดินได้เป็นปรกติเมื่ออยู่ในสนามแม่เหล็กเข้มข้นขนาด 60 Gauss มีความเที่ยงตรงผิดพลาดไม่เกิน 30วินาทีต่อวัน แล้วนาฬิกาที่เราใส่กันอยู่ทุกวันละทนสนามแม่เหล็กได้ขนาดไหน โชคดีที่ปัญหานี้มีมาแสนนานและบรรดา Watch Maker ทั้งหลายได้หาทางป้องกันไว้ตั้งแต่ปี 1950 โลหะผสมประเภทต่างๆถูกนำมาใช้เพื่อสร้างคุณสมบัติ Anti-magnetic เช่น Glucydur (โลหะผสมระหว่าง beryllium, bronze) ,Invar (โลหะผสมระหว่าง iron - nickel - carbon - chromium alloy) ,Nivarox (โลหะผสมระหว่าง iron - nickel - chromium - titanium - beryllium alloy) เป็นต้น นอกจากนี้ยังสามารถใช้ตัวเรือนที่ทำจากโลหะผสมที่มีค่า Permeability สูงๆ(ค่ายิ่งสูงยิ่งเป็นแม่เหล็กอยาก) และใช้แผ่น Soft-iron ยึดติดเพื่อป้องกันตัวจักรนาฬิกาจากการถูกเหนี่ยวนำจากสนามแม่เหล็ก แต่วิธีนี้ทำให้ตัวเรือนมีขนาดใหญ่ นาฬิกาที่ผลิตตามมาตรฐาน ISO: Horology จะทำงานได้เป็นปกติในสภาวะแวดล้อมการทำงานที่ไม่ได้อยู่ในสิ่งแวดล้อมที่มีสนามแม่เหล็กสูงเกิน 60 Gauss แต่ถ้าทำงานในสภาวะแวดล้อมที่มีสนามแม่เหล็กสูง เช่นโรงงานถลุงแร่ด้วยไฟฟ้า เช่น โรงถลุงสังกระสี ผมเคยทำงานที่นี่เมื่อ 20กว่าปีที่แล้ว, หน้า Plant จะมีคำเตือนให้ถอดนาฬิกาก่อนเข้า หรือทำงานใกล้ชิดกับแม่เหล็กขนาดใหญ่ เช่นตู้ลำโพงขนาดใหญ่กำลัง Watt สูง นาฬิกาก็จะมีปัญหาได้ นอกจากนี้ นาฬิกาดำน้ำทุกรุ่น นอกจากจะต้องผ่านการทดสอบการกันน้ำแล้ว ตามมาตรฐาน ISO 6245/DIN3806 ยังต้องมีคุณสมบัติทนสนามแม่เหล็ก ขนาด 60 Gauss หรือ 4,800 A/m แล้วผิดพลาดไม่เกิน 30 วินาทีต่อวันอีกด้วย

                                               

การใช้ Computer ต่อเนื่องนานๆมีผลกระทบต่อความเที่ยงตรงของนาฬิกาหรือไม่

         Computer ใช้กระแสไฟฟ้าน้อยครับและถูกออกแบบมาเพื่อให้มี Electro Magnetic field ต่ำเพื่อจะได้ไม่รบกวนอุปกรณ์อื่นๆ, ตัวที่ Sensitive ต่อสนามแม่เหล็กมากกว่านาฬิกาคือจอ Monitor TV ครับรุ่นที่เป็น CRT นะครับไม่ใช่ LCD, ขนาดลำโพง TV อยู่ข้างๆ จอภาพยังไม่เป็นอะไรเลยแต่อย่านำลำโพงไปแตะจอภาพนะครับจอจะเสื่อมเร็ว Computer มีสนามแม่เหล็กแน่นอนครับแต่มีขนาดมากน้อยแค่ไหนขึ้นกับ Computer ครับ Desk top คงไม่มีปัญหาเพราะระยะห่างระหว่างเครื่อง กับมือที่ใส่นาฬิกาอยู่ห่างกัน, Laptop ก็ใช้กระแสไฟต่ำและรุ่นใหม่ๆออกแบบให้ Speakers อยู่ด้านบนแทนที่จะอยู่ติดกับ Mouse pad ดังนั้นปริมาณสนามแม่เหล็กจาก Computer จึงไม่น่ามีผลกระทบต่อความเที่ยงตรงของนาฬิกา การวัดสนามแม่เหล็กต้องใช้ Gauss Meter วัดจึงจะทราบค่าสนามแม่เหล็ก การใช้เข็มทิศตรวจสอบบอกได้ว่ามีสนามแม่เหล็กหรือไม่เท่านั้น เหมือนเราวัดค่าความเป็นกรดด้วยกระดาษ Litmus ค่า PH 5.9 กับ PH 3, Litmus แดงทั้งคู่ครับแต่ผลต่อผิวหนังต่างกันลิบลับเราจึงต้องใช้ PH Meter วัดความเป็นกรด, การที่เข็มทิศเบนไปจากทิศเดิมเราเรียกว่า Magnetic Deviation เวลาเข็มทิศอยู่ใกล้ๆสิ่งก่อสร้างที่เป็นโลหะขนาดใหญ่ก็เกิดขึ้นได้ทั้งๆที่สนามแม่เหล็กออ่นมาก

         สรุปคือนาฬีกา Swiss Made, Japan Made และนาฬิกาที่พวกเราใช้กันอยู่ทั้งหลายป้องกันสนามแม่เหล็กในชีวิตประจำวันได้เพราะตัวเรือนเป็น High Permeable material Stainless steel และ ตัวจักรทำจาก โลหะผสม/Non-magnetic alloy, นาฬิกาดำน้ำทั้งหลายทนสนาม แม่เหล็ก ได้ 60 Gauss หรือ 4,800A/m สำหรับผู้ทำงานในโรงงานและต้องเกี่ยว ข้องกับสนามแม่เหล็กควรต้องระมัดระวังหรือใช้นาฬิกาที่ออกแบบมาเพื่อป้องกันสนามแม่เหล็กโดยเฉพาะ ทางที่ดีจึงควรอยู่ห่างๆแม่เหล็กไว้ดีที่สุด